جدول مقایسه نظام اموزش و پرورش اجتماعی و انسانی(شریعتی،علی؛ فلسفه تعلیم و تربیت)

تعیین یکی از این دو ملاک-جامعه یا انسان- برای کسانی که به تعلیم و تربیت می اندیشند و بویژه کسانی که در آن مسولیت دارند ضروری است.

زیرا قبل از هر چیز، برای بنیاد سیستم تعلیم و تربیت، بخصوص در مرحله عالی، باید یکی از این دو را به عنوان سنگ زیر بنا و عامل تعیین کننده روح، فلسفه، جهت و هدف های اساسی انتخاب کند.

در اینجافلسفه تعلیم و تربیت اسلامی که پایه تمدن و فرهنگ و اخلاق جامعه تاریخی و سنتی ماست با فلسفه تعلیم و تربیت غربی که فلسفه حاکم برفرهنگ فعلی ماست

 

غربی

اسلامی

1

در فلسفه غربی موضوع اصلی جامعه است

در فلسفه تعلیم و تربیت اسلام انسان

2

در طلب قدرت است(فرانسیس بیکن شعارجدیدعلم)

حقیقت

3

تکنولوژی

ایدئولوژی

4

سود

ارزش

5

آموزش

پرورش

6

رفتار اجتماعی

اخلاق انسانی

7

انسان وسیله است برای نیاز جامعه

انسان هدف است برای نیاز جامعه

8

شعار آسایش و سعادت است

شعار زیبایی و کمال

9

هدف تامین لیاقت در انسان است

هدف تامین فضیلت در انسان است

10

پراگماتیسم روح

رادیکالیسم روح

11

جهت گیری آزاد

متعهد

12

بینش واقع گرایی (رئالییسم)

ایده آل گرایی

13

رسالتش توجیه انسان در نظام جامعه

توجیه انسان در نظام خلقت

14

گرایش بسوی تمدن

بسوی فرهنگ

15

سازنده اجتماع

امت

16

بر اساس بودن انسان استوار است

بر اساس شدن انسان استوار است

17

زیربنای فکری علم است(دانش،اطلاع،علم واقعیت)

حکمت است(بینش،سوفیا،روشن بینی،علم هدایت)

18

رشد جهان آگاهی

خودآگاهی

19

نتیجتاً انسان مقتدر می سازد

انسان خوب

20

جامعه متمدن می سازد

انسان متمدن می سازد

21

کسب تسلط بر طبیعت

کسب تسلط بر خویشتن

22

انسان در خدمت خویش به صلاح جامعه

انسان در خدمت جامعه به صلاح خویش

23

در تقویت و حفظ آنچه هست(علم بیان میکند)

در خلق و پرورش آنچه باید باشد(دین بیان می کند)